Persbericht: "Luchthartig niksen " & "Ontbijt zonder bont"                           [1-9-2001 tot 14-10-2001]

 

Persbericht:

Van 1 september tot 14 oktober 2001 presenteert safe :
luchthartig niksen van Helma van nuenen (video-installaties) en
in de achterzaal ontbijt zonder bont van Dea koert (foto-videoinstallatie)

Helma van Nuenen start haar 'luchthartig niksen' al in de entree van safe
waar het barretje wordt opgenomen in haar eerste video-installatie.
langzaam cirkelt een rood speelgoedvliegtuigje achterwaards door de lucht,
het barretje is rood-wit geblokt er liggen rode snoeppapiertjes naast
glazen potjes met een restantje rood op de bodem en op de randen. een
witrood ventilatortje zorgt voor verkoeling en een electrisch kacheltje is
er om je aan te warmen. de video laat twee handen zien die bezig zijn om
een gipsen hart met knikkers te bewerken. de randen van de knikkers die uit
het hart naar buiten puilen als ogen worden voorzichtig met de vingertoppen
bijgewerkt.
voor het eerst waait er ook een frisse bries door de lange gang van safe,
de aan de linkerkant hangende witte gordijnen bewegen golvend de ruimte in.
een zacht gezoem wordt veroorzaakt door de ventilatoren die hier voor de
luchtverplaatsing zorgen. midden
in de gang hangen 5 rode vieuwmasters met daarin close-ups van niet of
nauwelijks te
herkennen voorwerpen.
in de centrale ruimte staat/ligt een bolvormig object geheel behuid met
witte wattebolletjes, met daarin een televisie scherm uitgespaard. de video
toont een vrouwengezicht dat met gesloten mond kauwgom maalt. je hoort het
kauwen alsof je onder water zwemt of zoals je je eigen kauwen hoort wanneer
je oren verstopt zijn.
temidden van een aantal zwakke lichtcirkels op de grond, veroorzaakt door
aan zwarte draden, vlak boven de grond hangende zaklantaarns, is een
videoprojectie te zien van een jongen die in een ondiep water ligt.
gedeeltelijk boven en gedeeltelijk onder de transparante waterspiegel ligt
hij doodstil, slechts zijn handen bewegen ietwat op en neer als een zacht
aftasten van de weerstand van het water.
aan een muur en vlak daarnaast iets lager aan een pilaar zijn twee
monitoren gemonitoren gemonteerd. op de eerste monitor zie je een hand die
een krul in een rode haarlok draait op de tweede een hand die onder water
speelt met luchtbelletjes.

helma van nuenen omschrijft haar werk zelf als volgt:

mijn beelden gaan over de sensatie van het kleine. zoals het dansen van een
vliegengordijn in de wind, druppels die vallen in een waterglas, het geluid
van je eigen hartslag onder water, een stopje dat maar niet in het putje
lijkt te vallen, een glas dat maar niet leeg lijkt te raken, een gezicht
dat onverstaanbare associaties verteld.

in mijn beelden zoek ik een subtiele spanning. een spanning die je alleen
onder de huid voelt. deze spanning komt voort uit de gevoelens die ik in
mijn werk probeer te vangen. gevoelens die voor iedereen herkenbaar zijn,
herkenbaar maar niet eenduidig of direct zichtbaar.

op zoek naar de treffende verbeelding van een gevoel, experimenteer ik met
diverse beeldelementen (licht, geluid, beeld, geur, beweging en ruimte) en
verschijningsvormen (installaties, korte videofilms en lokatie
voorstellingen). in dit experiment speelt video een grote rol. tevens ga ik
vanuit het experiment samenwerkingsverbanden aan met kunstenaars uit andere
disciplines.


Ontbijt zonder bont, van Dea Koert 1-9 - 14-10-2001 , in de achterzaal.

De installatie "Ontbijt zonder bont" is het sluitstuk van een trilogie
waarbij theatermaakster Dea Koert in de afgelopen twaalf jaar een visueel
medium onderzoek deed naar de verstengeling van levens en werken van een
drietal surrealistische schilderessen uit het Interbellum. Haar fascinatie
betrof Mexicaanse Frida Kahlo, Spaanse Remedios Varo en nu is Zwitserse
Meret Oppenheim inspiratie voor deze installatie.
Grondig vooronderzoek bracht Koert naar de landen van de schilderessen,
gewapend met notitieboekje, foto- videocamera verzamelde ze materiaal over
het onderwerp van haar projecten en ensceneerde ter plekke beeld scenes die
in de voorstellingen te zien waren. Zo ontstonden in 1987 ``Wat het water
mij gaf`` (Frida Kahlo), op lokatie op Schokland in de Noordoostpolder en
in 1994 `` A Hairy Locomotion`` (Remedios Varo) in de Broerenkerk in Zwolle.
De oplossing die Koert dit keer zocht was niet zozeer een uitgewogen
resultaat te bereiken van een montage voorstelling - nee - deze installatie
is het resultaat van een verbinding - tast af - wie was Meret Oppenheim -
met wie was ze en waar - welke woorden heeft ze gehoord en de stemmen
waarmee ze werden uitgesproken - welke beelden heeft ze gezien en de geuren
die ze heeft geroken - de handen die haar hebben aangeraakt.
Op zoek naar sporen van Meret Oppenheim kreeg Koert in 1996 contact met de
familie Wenger-Oppenheim in Basel die haar in contact bracht met
verzamelaars, musea en plaatsen waar Oppenheim gewoond en gewerkt heeft.
Naast een fotocollage is er een videofilm te zien, een montage van de
veranderlijkheid van het beeld van een waterfontein dat in het centrum van
Bern staat op de Waissenhausplatz. Ieder seizoen verandert dit in 1985
geplaatste omstreden beeld van aanzien. Dan weer aangekleed met mossen en
drinkplaats voor vogels, dan is het weer behangen met ijspegels, terwijl
links en rechts het verkeer er langs davert.
Hoewel Oppenheim (1912-1985) in de jaren dertig met Max Ernst en Giacometti
deel uitmaakte van de groep surrealisten rondom André Breton ging ze later
haar eigen weg en wenste ze ook niet meer met deze in dogmatiek verzandde
groep geassocieerd te worden. In die periode werd haar beroemde met
gazellebont beklede kop en schotel gelanceerd.
Koert noemt deze Gallery ´Portable`; een draagbare beeldengallerie, omdat
het uitdrukking geeft aan het nomadische bestaan van Oppenheim in de jaren
dertig en daarna. Dit element zag Koert ook terug in het werk van Remedios
Varo die door de Spaanse Burgeroorlog werd verdreven naar Latijns Amerika
en zelfs in haar schilderijen bleef reizen. Alleen Kahlo heeft als gevolg
van een busongeluk haar halve leven horizontaal liggend en schilderend
doorgebracht in Coyoacan in Mexico.
Deze installatie is als een boek. Een boek dat niet wordt opengeslagen, is
een plankje. De presentatie is een door de maakster bewerkte versie en
heeft niet de pretentie volledig inzicht te willen geven in het werk van
Oppenheim, wel hoopt ze dat de bezoeker, net als zij zelf, ooit het echte
werk van Oppenheim gaat bekijken.

Ontbijt zonder Bont kwam tot stand met steun van het Amsterdams Fonds voor
de Kunst.

Andre Pielage, (geselecteerd door het Fonds voor de Beeldende Kunst, Vormgeving en Bouwkunst, om een jaar te werken in het Center for Contemporary Arts te Kitakyushu in Japan) houdt op www.safe-art.com een logboek bij over zijn bevindingen. Najaar 2002 hoopt Safe bij de opening van de tentoonstelling van Andre Pielage in Safe hiervan het gedrukte exemplaar te kunnen presenteren.