Die Kellergeister sind los

Installatie/performance door Klaus Boegel, van 12-04-96 t/m 16-06-96

Klaus Boegel - Die Kellergeister sind los
QuickTime VR (170kb)

De atoomschuilkelder onder het stadhuis te Dalfsen aan de Overijsselse Vecht

Het is een kelder, afgesloten van de buitenwereld, een grote lege ruimte van ongeveer 400 m2 en 2.85m hoog. Een kale bizarre ruimte met een holle klank; beton, bloot liggende leidingen, TL-verlichting.

De voormalige atoomschuilkelder staat symbool voor een reactie op bedreiging van buitenaf. In de buitensporige afmetingen, dikte van muren en deuren etc. wordt iets zichtbaar van de buitensporige proporties van die bedrieging. De verschrikkingen van een atoomoorlog overstijgen ons voorstellingsvermogen.
Het vernietigende geweld van een atoomexplosie en de verwoestenden gevolgen van een nucleaire besmetting zijn gewoonweg voor de normale mens niet meer voorstelbaar. D.w.z.; we kennen natuurlijk allemaal de foto's van Hiroschima en Nagasaki maar een foto zien en het vermogen om er zich ook werkelijk persoonlijk toe te kunnen verhouden zijn niet hetzelfde.
In feite gaat het over "beeldvorming". Het beeld van de verschrikkingen van de werkelijkheid kan door haar gigantiese omvang niet meer geÔntegreerd worden in het persoonlijke systeem van de individuele mens. Het wordt dus buitengesloten, het liefst "veilig" achter meters dik beton.
Beeldende kunstenaars werken met beelden. In mijn visie kan men zich slechts dan verhouden tot het buitenproportionale bedreigende van buitenaf als het terruggebracht wordt tot algemeen menselijke proporties. Het ongrijpbere, omdat onvoorbare beeld van het grote kwaad buiten ons, wordt concreet, tastbaar als het teruggebracht wordt tot het kleine kwaad in ons persoonlijk leven. Dan pas is er de mogenlijkheid om zich ertoe te kunnen verhouden en kan het donker omgevormd, getransformeerd worden tot licht.
Concretisering voor de ruimte in SAFE: Circa 100 inwoners van Dalfsen werden uitgenodigd om een bijdrage te leveren aan de tentoonstelling. Zij stuurden ieder een afbeelding naar SAFE, een persoonlijke foto, een foto uit een krant/tijdschrift of een tekening of andere afbeelding. Die afbeelding is een weergave van datgene wat persoonlijk als bedreiging ervaren wordt. Dat kan van alles zijn, zich onveilig voelen op straat, angst voor inbraak of voor lichamelijk geweld, verlies van werk of angst voor een ziekte.
Het gaat dus om een verbeelding en afbeelding van de persoonlijke angsten. Deze afbeeldingen werden op één muur in de kelder tentoongesteld, de "Angst- of Dreigmuur". Anonimiteit werd absoluut gewaarborgd. Iedere deelnemer ontving een zakje met een blaadje bladgoud en mijn persoonlijke stempel. In ruil voor de bijdrage werden onder de inzenders een blokje goud verloot van ca. 15 gram.

Wanneer iemand voor de eerste keer naar de zee gaat kijken moet hij vergezeld gaan van iemand die de zee al eens gezien heeft. Ook moet hij zijn hoofd bedekken met een zakdoek of een blad en zijn ogen sluiten. De persoon die hem vergezelt, moet in een blad kalebas een beetje water uit de zee halen en er zijn hoofd mee nat maken. Dan neemt hij enkele veertjes van papagaaitjes, sperwers en andere vogels, legt ze in het water en besprenkelt het hoofd van zijn metgezel. Na dit alles kan hij zijn ogen openen en de zee zien.

Juan Vargas

Fotografie: Ruud Ploeg, Zwolle


SAFE Home Page | Tentoonstellingen